Güneş Yanığı

Güneş Yanığı

Güneş insan hayatının dostu olmasının yanında, zararlı olabilecek ışınlarıyla özellikle insan cildi için tehlike arzeder. İnsan derisine rengini veren melanin, güneşin zararlı ışınlarına karşı koruyucu bir etki yaratır. Cilt güneşe maruz kaldıkça renk hücreleri (melanosit) giderek daha fazla melanin salgılar ve gittikçe koyulaşan cildimizi daha fazla korumaya başlar. Özellikle ilkbahar – yaz mevsimi başında yani […]

Güneş insan hayatının dostu olmasının yanında, zararlı olabilecek ışınlarıyla özellikle insan cildi için tehlike arzeder. İnsan derisine rengini veren melanin, güneşin zararlı ışınlarına karşı koruyucu bir etki yaratır. Cilt güneşe maruz kaldıkça renk hücreleri (melanosit) giderek daha fazla melanin salgılar ve gittikçe koyulaşan cildimizi daha fazla korumaya başlar. Özellikle ilkbahar – yaz mevsimi başında yani cildimizin koruma önlemi almaya başlamadığı bir dönemde güneşin altında fazla kalınması ciltte güneş yanıklarına neden olabilir. Bu yüzden açık renk tene sahip kişilerin öğlen saatlerinde 15 dakika bile korunmasız kalması cilde zarar verebilir. Çok koyu tenli kişilerde bu süre uzamaktadır. sıcak çarpması gibi değildir. Hemen farkedilmez. En kötü tablo 6 ila 48 saat sonra kendini gösterir. Toksin salgılanmasına bağlı ateş ve kırıklık, ciltte ödem (şişlik), özellikle bacaklarda görülebilir ve ağrı bazen dayanılmaz boyutlarda olabilir.

Uzun dönemli yani yılların verdiği yanıklar malign melanom denilen hızlı yaşlanma, tehlikeli cilt kanseri, yaşlılık lekeleri, bazal ve skuamöz tip cilt kanserlerine zemin hazırlayabilir. Katarakt denilen, göz merceğinin saydamlığını kaybetmesi hali dahi ultraviyole ışınının yol açtığı sonuçlardan sadece biridir.

Saat 10 ile 14 arasında güneş ışınları dünyaya dik gelir. Yaz saati uygulaması nedeniyle bu saatleri 11 ile 15 arası olarak belirtebiliriz. Güneş ışınlarının atmosferde katettiği yol kısa olduğu için atmosferin filtre etkisi azalır ve bu saatlerde tehlike artar. Aynı nedenlerle yüksek irtifalı yerlerde (dağlar vs.) de tehlike daha yüksek olmaktadır. Kumun, suyun yansıtıcı etkisi yüzünden şemsiye altında oturulsa bile ciltte ciddi yanıklar görülebilir.

Güneş yanığı belirtileri nelerdir?
Güneş yanığı daha öncede bahsettiğimiz gibi hemen belirti vermez. Belirti verdiğindeyse cilt sıcak ve kızarıktır. Dokunamazsınız çünkü çok acır. Ciltte şişmeler görülebilir. Birkaç gün sonra su toplamaları başlar ve sonrasında deri soyulur. Bazen toksik etki nedeniyle titreme, ateş, bulantı, kusma gibi belirtiler de görülebilir. Şuur bulanıklığı ve kramplar da sıcak çarpması belirtisidir ve acilen müdahale gerektirir.

Güneş yanığı oluştuktan sonra neler yapmalı?
Soğuk duş ve yanık yerlere soğuk suyla ıslatılmış havlularla kompres uygulaması güneş yanığı oluştuğu durumlarda ilk yapılması gerekenler arasındadır. Kompres uygulanacak suya katılan karbonatın, ağrıyı azaltıcı etkisi vardır. Böyle bir durumda cilde buz uygulanması yanığın artmasına neden olacağından yapılmaması gerekenler arasındadır. Nemlendirici bir losyonun uygulanması gerginliği azaltacağından rahatlatıcı olabilir. Vazelin ve benzeri yağlı pomatların kullanılması cildin hava alması engellediği için yanığın etkilerini arttırır ve iyileşmeyi geciktirir.

Ciltte reaksiyonun fazla olduğu durumlarda kortizonlu kremlerden faydalanılabilir. Yanığın yoğunluğuna göre doktorlar hap veya iğne şeklinde kortizon uygulamaları yapabilmektedir. Titreme ve ateş ile ağrıları azaltmada ağrı kesici, ateş düşürücü etkisi olan haplardan yararlanılabilir.

Güneş yanığından korunma yolları
Özellikle güneşin dik geldiği saatlerde güneşe çıkmamalı. Koruma faktörü en az 15 olan koruyucu krem ve losyonlar kullanılmak, burun, kulak, yüz ve omuzlara daha fazla dikkat etmelidir.

Güneşe çıkmadan 20-30 dakika kadar önce koruyucu krem uygulanması, suya her girdikten sonra tekrarlanması etki açısından önemlidir.

Çocuklara geniş kenarlı şapka giydirmeye dikkat edilmelidir. Ultraviyole ışınlarına karşı filtre edici özellikte güneş gözlüğü kullanmak, gözleri katarakta karşı koruyacaktır.

Dudakların korunması yoktur. Bu nedenle uzun süreli olarak güneş altında kalanlarda dudak kanserleri de görülür. Güneşte çok duruyorsanız dudaklarınıza da koruyucu (lip balm) sürmeyi ihmal etmeyin.

Sosyal Medyada Paylaşın:

BİRDE BUNLARA BAKIN

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

  • ÇOK OKUNAN
  • YENİ
  • YORUM